Verordening (EU) nr. 1219/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 tot vaststelling van overgangsregelingen voor bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten tussen lidstaten en derde landen
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 207, lid 2,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure1,
(1) Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon zijn buitenlandse directe investeringen onder de gemeenschappelijke handelspolitiek komen te vallen. Overeenkomstig artikel 3, lid 1, onder e), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie („VWEU”) is de Europese Unie exclusief bevoegd op het gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek. Daarom kan alleen de Unie op dat gebied wetgevend optreden en juridisch bindende handelingen vaststellen. Overeenkomstig artikel 2, lid 1, VWEU kunnen de lidstaten zulks slechts zelf doen als zij daartoe door de Unie gemachtigd zijn.
(2) Daarnaast worden in deel 3, titel IV, hoofdstuk 4, van het VWEU gemeenschappelijke regels vastgesteld voor het kapitaalverkeer tussen lidstaten en derde landen, die ook gelden voor het kapitaalverkeer in verband met investeringen. Door lidstaten gesloten internationale overeenkomsten betreffende buitenlandse investeringen kunnen op die regels van invloed zijn.
(3) Deze verordening laat de verdeling van bevoegdheden tussen de Unie en haar lidstaten overeenkomstig het VWEU onverlet.
(4) Ten tijde van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon hadden de lidstaten een groot aantal bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten met derde landen gesloten. Het VWEU bevat geen expliciete overgangsbepalingen voor dergelijke overeenkomsten, die nu onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie zijn komen te vallen. Bovendien kunnen sommige van die overeenkomsten bepalingen bevatten die van invloed zijn op de gemeenschappelijke regels inzake kapitaalverkeer van deel 3, titel IV, hoofdstuk 4, van het VWEU.
(5) Hoewel bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten krachtens het internationaal publiekrecht voor de lidstaten bindend blijven en geleidelijk zullen worden vervangen door overeenkomsten van de Unie over hetzelfde onderwerp, moeten de voorwaarden voor hun voortbestaan en hun relatie tot het investeringsbeleid van de Unie adequaat geregeld worden. Die relatie zal zich verder ontwikkelen naarmate de Unie haar bevoegdheden uitoefent.
(6) In het belang van investeerders uit de Unie en hun investeringen in derde landen, en van de lidstaten met buitenlandse investeerders en investeringen moeten bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten die de investeringsvoorwaarden regelen en garanderen, van kracht blijven en geleidelijk worden vervangen door investeringsbeschermingsovereenkomsten van de Unie met hoge normen voor de bescherming van investeringen.
(7) Deze verordening moet de status uit hoofde van het Unierecht regelen van bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten van de lidstaten die vóór 1 december 2009 zijn ondertekend. Die overeenkomsten kunnen overeenkomstig deze verordening van kracht blijven of in werking treden.
(8) In deze verordening dienen tevens de voorwaarden te worden vastgesteld waaronder de lidstaten worden gemachtigd bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten die zijn ondertekend tussen 1 december 2009 en 9 januari 2013, te sluiten en/of van kracht te laten blijven.
(9) In deze verordening dienen voorts de voorwaarden te worden vastgesteld waaronder de lidstaten worden gemachtigd om na 9 januari 2013 bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten met derde landen te wijzigen of te sluiten.
(10) Wanneer lidstaten uit hoofde van deze verordening bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten met derde landen van kracht laten blijven, of wanneer machtigingen zijn verleend om met derde landen onderhandelingen aan te gaan of dergelijke overeenkomsten te sluiten, dient dit niet te beletten dat de Unie over investeringsbeschermingsovereenkomsten onderhandelt of deze sluit.
(11) De lidstaten zijn verplicht de nodige maatregelen te nemen om eventuele onverenigbaarheden met het Unierecht in tussen hen en derde landen gesloten bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten op te heffen. De uitvoering van deze verordening moet de toepassing van artikel 258 VWEU met betrekking tot het niet nakomen van de krachtens het Unierecht op de lidstaten rustende verplichtingen onverlet laten.
(12) De machtiging tot wijziging of sluiting van onder deze verordening vallende bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten moet de lidstaten met name in staat stellen eventuele onverenigbaarheden tussen hun bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten en het Unierecht uit de weg te ruimen, waarbij het niet om onverenigbaarheden gaat die voortvloeien uit de verdeling van bevoegdheden tussen de Unie en haar lidstaten, die in deze verordening dienen te worden geregeld.
(13) De Commissie moet bij het Europees Parlement en de Raad een verslag indienen over de toepassing van deze verordening. In dat verslag moet onder meer beoordeeld worden of hoofdstuk III toegepast moet blijven worden. Indien het verslag aanbeveelt de toepassing van de bepalingen van hoofdstuk III te staken of voorstelt deze bepalingen te wijzigen, kan het in voorkomend geval vergezeld gaan van een wetgevingsvoorstel.
(14) Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie dragen er zorg voor dat alle als vertrouwelijk aangemerkte informatie wordt behandeld overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie2.
(15) Investeringsbeschermingsovereenkomsten tussen lidstaten dienen niet onder deze verordening te vallen.
(16) Er dienen bepaalde regelingen te worden getroffen om ervoor te zorgen dat bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten die krachtens deze verordening van kracht blijven, uitvoerbaar blijven, ook ten aanzien van geschillenbeslechting, en tegelijk de exclusieve bevoegdheid van de Unie eerbiedigen.
(17) Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van deze verordening te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren3.
(18) Meer bepaald moeten deze bevoegdheden aan de Commissie worden toegekend omdat de lidstaten op grond van de procedures van de artikelen 9, 11 en 12 de bevoegdheid krijgen op te treden op gebieden waar de Unie exclusief bevoegd is, en besluiten daarover op Unieniveau moeten worden genomen.
(19) Voor de goedkeuring van machtigingen ingevolge de artikelen 9, 11 en 12 moet de raadplegingsprocedure worden gevolgd, aangezien die machtigingen dienen te worden verleend op basis van in deze verordening duidelijk omschreven criteria,
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp en toepassingsgebied
Artikel 2 - Kennisgeving aan de Commissie
Artikel 3 - Het van kracht laten blijven
Artikel 4 - Bekendmaking
Artikel 5 - Beoordeling
Artikel 6 - Verplichting tot samenwerking
Artikel 7 - Machtiging tot wijziging of sluiting van een bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomst
Artikel 8 - Kennisgeving aan de Commissie
Artikel 9 - Machtiging om formele onderhandelingen te openen
De Commissie verleent de lidstaten machtiging tot het openen van formele onderhandelingen met een derde land om een bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomst te wijzigen of te sluiten, tenzij zij tot de conclusie komt dat de opening van deze onderhandelingen:
- a) in strijd is met het Unierecht voor zover het meer betreft dan een onverenigbaarheid die voortvloeit uit de verdeling van bevoegdheden tussen de Unie en haar lidstaten;
- b) overbodig is, omdat de Commissie overeenkomstig artikel 218, lid 3, VWEU een aanbeveling tot het openen van onderhandelingen met het betrokken derde land heeft gedaan of zal doen;
- c) niet strookt met de beginselen en doelstellingen van de Unie voor het extern optreden zoals die zijn uitgewerkt overeenkomstig de algemene bepalingen van titel V, hoofdstuk 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, of
- d) een ernstige belemmering vormt voor de onderhandeling over of de sluiting van bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten met derde landen door de Unie.
Artikel 10 - Deelneming van de Commissie aan de onderhandelingen
Artikel 11 - Machtiging tot ondertekening en sluiting van een bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomst
Artikel 12 - Overeenkomsten die de lidstaten hebben ondertekend tussen 1 december 2009 en 9 januari 2013
Artikel 13 - Gedrag van de lidstaten met betrekking tot een bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomst met een derde land
Voor alle binnen de werkingssfeer van deze verordening vallende bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomsten:
- a) brengt de betrokken lidstaat de Commissie onverwijld op de hoogte van alle vergaderingen die uit hoofde van de overeenkomst zullen plaatsvinden. Aan de Commissie worden de agenda en alle relevante informatie verstrekt die inzicht verschaffen in de in deze vergaderingen te bespreken onderwerpen. De Commissie kan desbetreffend de betrokken lidstaat om nadere inlichtingen verzoeken. Als een te bespreken onderwerp van invloed kan zijn op de uitvoering van het investeringsbeleid van de Unie, en met name de gemeenschappelijke handelspolitiek, kan de Commissie de betrokken lidstaat vragen een bepaald standpunt in te nemen;
- b) brengt de betrokken lidstaat de Commissie onverwijld op de hoogte van een eventuele aan hem voorgelegde klacht dat een bepaalde maatregel in strijd is met de overeenkomst. Ook brengt de lidstaat de Commissie onmiddellijk op de hoogte van eventuele uit hoofde van een bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomst ingediende verzoeken tot geschillenbeslechting zodra de lidstaat van het verzoek kennis krijgt. De lidstaat en de Commissie werken volledig samen en nemen alle nodige maatregelen om voor een doeltreffende verdediging te zorgen, wat zo nodig ook kan inhouden dat de Commissie aan de procedure deelneemt;
- c) vraagt de betrokken lidstaat de Commissie om toestemming alvorens een in een dergelijke bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomst opgenomen mechanisme voor geschillenbeslechting tegen een derde land in werking te stellen en stelt hij dergelijke mechanismen in werking als de Commissie zulks verlangt. Die mechanismen omvatten overleg met de andere partij bij een bilaterale investeringsbeschermingsovereenkomst en de beslechting van het geschil indien de overeenkomst daarin voorziet. De lidstaat en de Commissie werken volledig samen bij de afwikkeling van de procedures binnen de desbetreffende mechanismen, wat zo nodig kan inhouden dat de Commissie aan de desbetreffende procedures deelneemt.
Artikel 14 - Vertrouwelijkheid
Artikel 15 - Evaluatie
Artikel 16 - Comitéprocedure
Artikel 17 - Inwerkingtreding
-
Standpunt van het Europees Parlement van 10 mei 2011 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en standpunt van de Raad in eerste lezing van 4 oktober 2012 (PB C 352 E van 16.11.2012, blz. 23). Standpunt van het Europees Parlement van 11 december 2012 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).
(terug) -
PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43.
(terug) -
PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13.
(terug)